Saç vitaminleri ve biyotin saç dökülmesine iyi gelir mi?

Saç vitaminleri dökülmeyi durdurur mu?

Vücudunuzda bir eksiklik yoksa, buna dair güçlü bir kanıt yok: eksikliği olmayan kişilerde saç vitaminlerinin ya da biyotinin dökülmeyi durdurduğu veya azalttığı gösterilmemiştir. Dökülmeye katkıda bulunan bir eksiklik varsa durum farklıdır; eksikliğin giderilmesi dökülmenin azalmasına yardımcı olabilir. Bunun için önce gerçekten bir eksiklik olup olmadığının hekim değerlendirmesiyle anlaşılması gerekir.

“Saç vitamini” adıyla satılan ürünler çoğu zaman tek bir vitamin değil, bir karışımdır. İçlerinde farklı miktarlarda biyotin, çinko, demir, D vitamini, diğer B vitaminleri, bazı aminoasitler (proteinlerin yapı taşları) ve bazen bitkisel özler bulunur.

Saç dökülmesinin en sık nedeni olan genetik saç dökülmesi (androgenetik alopesi) bir vitamin eksikliğinden kaynaklanmaz. Hastalık, doğum ya da yoğun stres sonrasında görülen geçici yaygın dökülmede de neden çoğu zaman bir vitamin eksikliği değildir; bu dökülmeyi telojen efluvyum yazımızda anlattık.

Biyotin saç için ne yapar?

Biyotin (biotin olarak da yazılır; B7 ya da H vitamini), vücudun yağ, karbonhidrat ve proteinleri kullanmasında görev alan bazı enzimlerin çalışması için gereken bir B vitaminidir. Yumurta sarısı, kuruyemişler, baklagiller ve karaciğer gibi besinlerde bulunur. Çoğu beslenme düzeni yeterli biyotin sağladığı için eksikliği nadirdir.

Eksiklik olduğunda saç dökülmesi ya da incelmesi görülebilir; göz, burun ve ağız çevresinde kızarık, pullu bir döküntü de eşlik edebilir. Bu eksikliğe kalıtsal ve nadir bir enzim eksikliği, uzun süre çiğ yumurta akı tüketmek, bazı epilepsi ilaçları ya da uzun süreli damardan beslenme yol açabilir.

Biyotinin saça yararını bildiren yayınlar büyük ölçüde, eksikliği ya da altta yatan başka bir saç veya tırnak sorunu olan kişilerle ilgilidir. Suda çözünen bir vitamin olduğu için fazlasının büyük kısmı idrarla atılır; fazla almanın saça ek bir yarar sağladığı da gösterilmemiştir. Yine de yüksek miktarda alındığında kandaki düzeyi yükselir ve bazı tahlilleri etkileyebilir.

Hangi eksiklikler tahlille araştırılır?

Dökülmenin nedeni araştırılırken hekim, öykünüze ve muayene bulgularına göre bazı tahliller isteyebilir. Herkes için aynı tahlil listesi yoktur. Saçla en sık ilişkilendirilen durumlar şunlardır:

Tiroit sorunları bir vitamin eksikliği değildir ama dökülmenin sık araştırılan nedenleri arasındadır; bu yüzden tiroit tahlilleri de sıkça istenir.

Bir eksiklik bulunursa takviyenin türüne, miktarına ve süresine hekiminiz karar verir; eksikliğe neyin yol açtığı da araştırılır. Bu yüzden bu yazıda marka, ürün ya da miktar önermiyoruz.

Fazlası her zaman daha iyi değildir. A vitamini ve selenyum gibi bazı maddelerin gereğinden fazla alınması saç dökülmesine yol açabilir; uzun süre yüksek miktarda çinko almak da vücuttaki bakır düzeyini düşürebilir. Birkaç takviyeyi birlikte kullanmak, aynı maddeyi farkında olmadan fazla almanıza yol açabilir.

Biyotin tahlil sonuçlarını nasıl etkiler?

Laboratuvarlarda kullanılan pek çok tahlil, ölçüm yaparken biyotinin bazı proteinlere çok güçlü bağlanma özelliğinden yararlanır. Kanınızdaki biyotin düzeyi yüksekse bu tahlillerin bir kısmı olduğundan yüksek, bir kısmı olduğundan düşük sonuç verebilir. Etkilenip etkilenmeyeceği ve hangi yönde etkileneceği, laboratuvarın kullandığı yönteme bağlıdır.

Saç, cilt ve tırnak için satılan ürünlerin bir kısmı biyotini günlük ihtiyacın çok üstündeki miktarlarda içerir. Etkilenebilen tahliller arasında şunlar vardır:

• Tiroit tahlilleri: Sonuçlar tiroit bezi aşırı çalışıyormuş gibi görünebilir; bu da yanlış bir tanıya ya da gereksiz bir tedaviye yol açabilir.
• Troponin: Kalp krizi tanısında kullanılan bu testin bazı türlerinde sonuç olduğundan düşük çıkabilir.

Başka bazı hormon tahlilleri ve testler de etkilenebilir. Bu yüzden biyotin içeren bir ürün kullanıyorsanız tahlilden önce hekiminize ve laboratuvara söyleyin. Ara vermeniz gerekip gerekmediği ve gerekiyorsa ne zaman, aldığınız miktara ve teste göre değişir; bunu hekiminize sorun. Göğüs ağrısı gibi acil bir durumla bir sağlık kuruluşuna başvurursanız da biyotin kullandığınızı belirtin.

Biyotin kullanırken beklemediğiniz bir sonuç aldıysanız, bir ilaca başlamadan ya da ilacınızı bırakmadan önce hekiminizle konuşun.

Ne zaman hekime başvurmalısınız?

Takviyeye başlamadan önce dökülmenin nedenini öğrenmek daha doğrudur. Şu durumlarda bir hekime, tercihen bir dermatoloji uzmanına görünmeniz yerinde olur:

• Birkaç hafta içinde belirgin biçimde artan ya da altı aydan uzun süren dökülme
• Yama hâlinde dökülme ya da saçlı deride kaşıntı, ağrı, kızarıklık veya pullanma
• Dökülmeyle birlikte halsizlik, ağır adet kanamaları ya da açıklanamayan kilo değişimi
• Sıkı bir diyetten, hızlı kilo kaybından ya da çok kısıtlı bir beslenme döneminden sonra başlayan dökülme

Eksiklik olup olmadığı kişiden kişiye değişir; beslenme düzeniniz, adet kanamalarınız, kullandığınız ilaçlar ve besinlerin bağırsaktan emilimi bunu etkiler. Hamileyseniz, emziriyorsanız, düzenli ilaç kullanıyorsanız ya da süregen bir hastalığınız varsa bir takviyeye başlamadan önce hekiminize danışın. Dikkat isteyen işaretleri saç dökülmesi ne zaman normal değildir yazımızda anlattık.

Muayenede neye bakarız?

Saç dökülmesiyle başvurduğunuzda dökülmenin ne zaman başladığını, beslenme düzeninizi ve kullandığınız bütün ilaç ve takviyeleri sorarız; dökülmenin türüne ve yayılımına birlikte bakarız. Fotoğraf ya da mesaj üzerinden tanı koymayız. Nedeni belli olmayan bir dökülmede, tahliller ve değerlendirme için bir dermatoloji uzmanına başvurmanızı öneririz.

Genetik saç dökülmesinde kullanılan bazı ilaçların size uygun olup olmadığı ancak hekiminizin değerlendirmesiyle belirlenir. PRP ve saç mezoterapisi gibi destek uygulamalarına dair kanıtlar sınırlıdır; uygun görülürse bunları dökülmenin nedenine yönelik tedavinin yanında ek bir seçenek olarak konuşuruz. Saç kökünün kalmadığı alanlar için saç ekimini değerlendiririz.

Saç ekimi planlanıyorsa kullandığınız bütün ilaç ve takviyeleri önceden bize bildirin; nedenlerini saç ekimi öncesi hazırlık yazımızda anlattık. Ara vermeniz gereken bir şey varsa bunu size verdiğimiz yazılı talimatta belirtiriz; bu talimat her zaman genel bilgilerden önce gelir. Reçeteyle kullandığınız bir ilacı kendi başınıza bırakmayın. Saç ekimine uygun olup olmadığınız muayenede belirlenir; sonuçlar da kişiden kişiye değişir.