Saç ekimi sonrası kaşıntı, kızarıklık ve sivilce: Hangisi normal?

Kaşıntı, kızarıklık ve sivilce normal mi?

Çoğu zaman evet. Saç ekiminden sonraki günlerde ve haftalarda hafif kaşıntı, ekim alanında kızarıklık ve küçük, sivilceye benzeyen kabarıklıklar sık görülür. Bunlar genellikle derinin iyileşme sürecinin bir parçasıdır ve zamanla geçer. Ne kadar belirgin oldukları ve ne kadar sürdükleri kişiden kişiye değişir.

Asıl ölçüt, belirtinin nasıl seyrettiğidir. Olağan belirtiler günler ve haftalar içinde hafifler. Ağrı artıyorsa, kızarıklık yayılıyorsa, ekim alanı dokunduğunuzda sıcaksa, akıntı varsa ya da ateşiniz çıktıysa bu bir enfeksiyon belirtisi olabilir ve bir hekimin bakması gerekir. Saç ekiminden sonra enfeksiyon seyrek görülür; saçlı derinin zengin kan dolaşımının buna katkıda bulunduğu düşünülür. Yine de erken fark edilmesi önemlidir.

Kaşıntı neden olur, ne yapabilirsiniz?

Kaşıntı, iyileşen derinin sık görülen bir tepkisidir. Greftlerin (bir ya da birkaç saç teli taşıyan küçük doku parçaları) yerleştirildiği kanallar kapanırken üzerlerinde küçük kabuklar oluşur. Kabuklar kurudukça ve altlarındaki deri yenilendikçe kaşıntı hissedebilirsiniz. Aynı his donör bölgede (greftlerin alındığı bölge) de olabilir; aylar sonra yeni saçlar çıkarken kaşıntı yeniden görülebilir.

Kaşıntı genellikle kabuklar döküldükçe azalır. Bu dönemde şunlara dikkat edin:

• Ekim alanını ve donör bölgeyi kaşımayın, ovmayın. Kaşımak kabukları erken koparabilir ve greftlere zarar verebilir.
• Yıkamaları talimatınıza göre, parmak uçlarınızla nazikçe yapın; bu, kabukların yumuşamasına yardımcı olur.
• Tırnaklarınızı kısa tutmak, uykuda farkında olmadan kaşımanın zararını azaltabilir.
• Kendi başınıza krem, yağ ya da ilaç kullanmayın. Kaşıntı sizi rahatsız ediyorsa bize söyleyin; size uygun yolu hekiminiz değerlendirir.

Yeni bir ürünün ardından artan kaşıntı, yanma ya da döküntü bir deri tepkisi olabilir; ürünü kullanmaya devam etmeden önce bize haber verin.

Kızarıklık neden olur, ne kadar sürer?

Kanalların açıldığı alanda deri, çok sayıda küçük yarayı aynı anda onarır. Bu sırada bölgeye gelen kan akışı artar; kızarıklık bu iyileşme tepkisinin görünen yüzüdür. İlk günlerde en belirgin hâlindedir ve genellikle işlem yapılan alanlarla sınırlı kalır.

Kabuklar döküldükten sonra hafif bir pembelik bir süre daha kalabilir. Deri yüzeyde kapanmış görünse de alttaki onarım devam eder; bölgeye gelen kan akışı da ancak zamanla olağan düzeyine iner. Pembelik çoğu kişide zamanla solar; açık tende daha belirgin olabilir ve daha uzun sürebilir.

Güneş de kızarıklığın uzamasına yol açabilir. İlk haftalarda ekim alanını doğrudan güneşten koruyun; güneş kremi sürmeden önce bize sorun.

Sivilceler neden çıkar, ne yapmalısınız?

Ekim alanında, bazen de donör bölgede küçük, sivilceye benzeyen kabarıklıklar görülebilir. Bunlara genellikle folikülit (kıl kökünün iltihaplanması) denir. İltihaplanma her zaman mikrop anlamına gelmez; bu kabarıklıklar, aşağıda anlattığımız nedenlerle, iyileşen derinin bir tepkisi olarak da ortaya çıkabilir. Bazen ise bakteri kaynaklı bir enfeksiyon gelişir; bu yüzden sivilcelerin nasıl seyrettiğini izlemek önemlidir.

İlk haftalarda

Bu dönemde ekim alanında küçük sivilceler görülebilir. Olası nedenler arasında, kıl kökünün deriye açılan ağzının kabuk ya da deri artıklarıyla tıkanması ve deri altında kalan kısa bir kıl parçasına verilen tepki sayılır. Bu sivilceler genellikle küçük ve dağınıktır; hafif olanlar çoğunlukla kendiliğinden geçer.

Yeni saçlar çıkarken

Aylar sonra yeni teller deriyi delip yüzeye çıkarken çevrelerinde küçük, sivilce benzeri kabarıklıklar oluşabilir. Deriden çıkamayıp altında kıvrılan bir tel (batık kıl) da aynı görünüme yol açabilir. Bu dönemin takvimini ekilen saçlar ne zaman çıkar yazımızda anlattık.

Sivilceleri sıkmayın

Sivilceleri sıkmayın, patlatmayın, kaşımayın ve üzerindeki kabuğu koparmayın. Sıkmak iltihabı derine itebilir, mikropların girmesini kolaylaştırabilir ve kıl köküne zarar verebilir. Sivilce ilacı ya da antibiyotikli merhem gibi ürünleri de kendi başınıza kullanmayın. Sivilceler çoğalıyor, büyüyor, ağrılı hâle geliyor ya da çevrelerinde kızarıklık yayılıyorsa bize ulaşın; tedavi gerekip gerekmediğine hekiminiz muayeneden sonra karar verir.

Hangi belirtilerde beklemeden başvurmalısınız?

Her belirti için olağan seyri ve dikkat isteyen değişiklikleri aşağıda yan yana gösterdik.

Şunlardan birini fark ederseniz takip görüşmesini beklemeden bize ulaşın:

• Azalacağı yerde artan ağrı
• Yayılan ya da giderek artan kızarıklık veya şişlik
• Ekim alanında ya da donör bölgede ısı artışı
• Akıntı, irin ya da kötü koku
• Ateş, titreme ya da kendinizi hasta hissetmeniz
• Ekim alanında ağrılı ya da büyüyen, sivilce benzeri kabarıklıklar

Acil bir durumda ya da çalışma saatlerimizin dışında bize ulaşamadığınızda beklemeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurun. Enfeksiyon şüphesinde tedaviyi hekim muayeneden sonra belirler; evde kalmış bir antibiyotiği ya da başka bir ilacı hekime danışmadan kullanmayın.

Kişiden kişiye neler değişir?

Bu belirtiler, aynı yöntemle işlem yapılan iki kişide bile farklı seyredebilir. Başlıca etkenler:

• Deriniz ve saçlı derinizin geçmişi: Açık tende kızarıklık daha belirgin görünür. Daha önce saçlı derinizde sık sivilce, belirgin yağlanma ya da seboreik dermatit (yağlı pullanma ve kızarıklık yapan bir deri sorunu) olduysa bunu muayenede bize söyleyin.
• Genel sağlık durumunuz ve sigara: Kontrol altında olmayan şeker hastalığı gibi bazı durumlar ve sigara, yara iyileşmesini geciktirebilir ve enfeksiyon olasılığını artırabilir. Bu konuyu kronik hastalıklar ve saç ekimi yazımızda anlattık.
• Ortam: Ter, toz, havuz ve deniz suyu iyileşen deriyi tahriş edebilir; ayrıntıları saç ekimi sonrası spor, havuz ve hamam yazımızda anlattık.

İyileşmenizi birlikte nasıl takip ederiz?

Muayenede saçlı derinize de bakarız; aktif bir sivilce, döküntü ya da enfeksiyon varsa işlem zamanını buna göre planlarız. Saç ekimine uygun olup olmadığınız muayenede belirlenir.

İşlemden sonra size yazılı bir bakım talimatı veririz; bu yazıyla talimatınız arasında fark görürseniz talimatınıza uyun. Size verilen ilaçları da talimata göre kullanın. Bakımın genel çerçevesini saç ekimi sonrası bakım sayfasında anlattık.

İyileşmenizi takip görüşmelerinde birlikte değerlendiririz. Sizi kaygılandıran bir değişiklik olduğunda görüşmeyi beklemeden bize ulaşın. İyileşme süreci ve sonuçlar kişiden kişiye değişir.