Yasa dışı saç ekimi uyarısı: ISHRS 2025 üye anketi ne gösteriyor?

Ne oldu?

Saç ekimi alanında çalışan hekimlerin üye olduğu bir meslek derneği olan Uluslararası Saç Restorasyon Cerrahisi Derneği (ISHRS), Mayıs 2025'te üye anketinin sonuçlarını yayımladı. Ankete yanıt veren hekim üyelerin yüzde 59'u, bulundukları şehirde yasa dışı çalışan saç ekimi yerleri olduğunu bildirdi; bu oran 2021'de yüzde 51'di. Dernek, 11 Kasım 2025'te beşinci kez düzenlenen Dünya Saç Ekimi Onarım Günü'yle de bu tür işlemlerin olası zararlarına dikkat çekti.

Mayıs 2025: üye anketi

Anket, derneğin hekim üyelerinin 2024 yılına ait uygulama bilgilerine dayanıyor. Derneğe göre saç dökülmesi için tedavi arayanlar arasında genç yetişkinler ve kadınlar daha çok yer almaya başladı. Dernek, İngilizce açıklamalarında yasa dışı çalışan yerleri “karaborsa klinikleri” anlamına gelen bir ifadeyle anıyor.

Kasım 2025: Dünya Saç Ekimi Onarım Günü

Dernek, Onarım Günü'nü 29 Ekim 2025'te yaptığı bir basın açıklamasıyla duyurdu. İlki 11 Kasım 2021'de düzenlenen bu gün, derneğin hastaları yasa dışı saç ekimi konusunda bilgilendirmeyi amaçlayan farkındalık çalışmasının bir parçası. Bununla bağlantılı olarak 7-9 Kasım 2025'te Romanya'nın başkenti Bükreş'te, onarım ameliyatlarının canlı olarak gösterildiği üç günlük bir eğitim toplantısı yapıldı.

Uyarı neyle ilgili?

Derneğin o dönemki başkanı bu açıklamada, yasa dışı çalışan yerlerin kendilerini yerleşik sağlık kuruluşları gibi gösterdiğini; yanıltıcı reklamlara, düşük ücretlere ve seyahat paketlerine başvurduğunu söyledi. Dernek, bu tür işlemlerin olası zararları arasında şunları sayıyor:

• kalıcı ve görünür izler,
• enfeksiyon,
• seyrek ya da saçsız kalan alanlar,
• donör bölgeden (ekilecek köklerin alındığı, çoğunlukla ense ve yan bölgeler) gereğinden fazla kök alınması.

Son maddenin üzerinde biraz durmak gerekir. Donör bölgeden alınan kökün yerine yenisi gelmez; bu yüzden bu bölgenin kapasitesi sınırlıdır. Gereğinden fazla alım, bölgede belirgin bir seyrekliğe yol açabilir ve ileride gerekebilecek bir düzeltme işlemi için kullanılabilecek kökleri azaltır. Donör bölgenin neden sınırlı bir kaynak olduğunu donör bölge ve donör dominansı yazısında anlattık.

Bu rakamlar neyi gösteriyor, neyi göstermiyor?

Anket, derneğin 992 hekim üyesine gönderildi; sonuçlar ankete yanıt veren üyelerin kendi bildirimlerine dayanıyor. Yani bu bir pazar araştırması ya da hasta kayıtlarından yapılmış bir sayım değil; bir meslek derneğinin üyelerinin gözlemlerini özetleyen bir anket. Rakamları okurken şunları akılda tutmak gerekir:

• Yüzde 59, üyelerin ne kadarının kendi şehrinde böyle yerler olduğunu bildirdiğini gösterir; yasa dışı yerlerin sayısını ya da kaç kişinin etkilendiğini göstermez.
• 2021'e göre artış, üyelerin bildirimlerindeki değişimi anlatır; yasa dışı yerlerin gerçekte ne ölçüde arttığını tek başına ölçmez.
• Onarım Günü bir farkındalık çalışmasıdır; açıklamadaki rakamlar da derneğin kendi üye anketinden gelir.

Bu yazıda yalnızca derneğin açıklama ve özetlerinde geçen rakamları aktardık; doğrulayamadığımız ayrıntıları dışarıda bıraktık. Bu yazının hazırlandığı Ekim 2026 itibarıyla derneğin daha yeni bir üye anketi yayımladığını da doğrulayamadık; buradaki rakamlar Mayıs 2025'te yayımlanan ankete aittir.

Türkiye'deki durum

Derneğin yayımladığı özetlerde Türkiye'ye özgü bir rakama rastlamadık. Bu oranları Türkiye'deki ya da başka tek bir ülkedeki durumu gösteren bir veri olarak okumamak gerekir.

Türkiye'de yürürlükteki düzenlemeye göre saç ekimi birimi, faaliyet izin belgesi alınmadan açılamaz ve faaliyette bulunamaz. Bu belgeyi başvurduğunuz kuruma sormak, cerrahi bir işlemden önce olağan bir adımdır. Düzenlemede Eylül 2025'te yapılan değişikliği saç ekimi birimleri yönetmeliğindeki değişiklik yazısında anlattık.

Saç ekimi düşünenler için ne anlama geliyor?

Bu açıklamalar, işlem hangi ülkede ya da hangi kurumda yapılırsa yapılsın, karar vermeden önce bazı temel soruları sormanın önemini hatırlatıyor. Şu sorulara açık ve tercihen yazılı yanıt almanız, seçenekleri karşılaştırmanızı kolaylaştırır:

• İşlemden önce beni bir hekim yüz yüze muayene edecek mi? Planı ve saç çizgisini kim belirleyecek?
• İşlemin hangi aşamalarını hekim yapacak, hangi aşamalarda başka sağlık personeli görev alacak?
• İşlem hangi sağlık kuruluşunda yapılacak? Kuruluşun ruhsatını ve saç ekimi biriminin faaliyet izin belgesini görebilir miyim?
• Donör bölgeden ne kadar kök alınacağı nasıl belirlenecek?
• İşlemden sonra yazılı bakım talimatı verilecek mi? Bir sorun olursa kime, nasıl ulaşacağım; takip nasıl yürüyecek?

Derneğin saydığı düşük ücret ya da seyahat paketi gibi unsurlar, tek başına bir yerin yasa dışı çalıştığını göstermez. Bu yüzden değerlendirmeyi yukarıdaki sorulara aldığınız yanıtlarla yapmak daha sağlıklıdır. Soruların ayrıntısını ve neden önemli olduklarını klinik seçerken sorulacak sorular yazısında anlattık.

Daha önce yaptırdığınız bir ekimden sonra giderek artan ağrı ya da kızarıklık, akıntı veya ateş fark ederseniz işlemi yaptırdığınız yere ya da beklemeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurun. Önceki bir ekimin görünümüyle ilgili kaygılarınızı da bir hekime muayenede değerlendirtebilirsiniz.

Bu haber, muayenenin ya da hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz. Saç ekimine uygun olup olmadığınız muayenede belirlenir; sonuçlar da kişiden kişiye değişir. Kararınızı sizi muayene eden hekimle konuşarak ve kendinize zaman tanıyarak verebilirsiniz.